Tin tức

“Nhì nhằng” việc chuyển công ty chị Nguyễn Thị Hường vừa chuyển tài khoản giao dịch sang một công ty chứng khoán mới. Tất cả mọi chuyện đều diễn ra bình thường, ngoài một việc: khi kiểm tra sao kê tài khoản tại công ty chứng khoán mới, tất cả giá mua vào đều được xác định là 10.000 đồng/cổ phiếu.

Chị Hường tỏ ra rất bất bình về việc này, vì theo chị, hầu hết cổ phiếu mua theo giá thị trường, với mức giá cao hơn nhiều so với mệnh giá, nên nếu công ty xác định giá mua vào là 10.000 đồng/cổ phiếu, thì đồng nghĩa với việc đến cuối năm, chị sẽ phải nộp thuế theo mức giá mua vào là 10.000 đồng/cổ phiếu.

Khi chị Hường phản ánh vấn đề này với đại diện công ty chứng khoán, thì được giải thích rằng, do chị chuyển công ty chứng khoán, nên công ty không có cơ sở xác định giá mua vào, nên... đành phải để giá mua vào là 10.000 đồng/cổ phiếu.

Chị Hường lại phải mất công liên hệ với công ty chứng khoán cũ để xin được sao kê tài khoản giao dịch, nhưng sau khá nhiều lần điện thoại, thậm chí đến tận nơi, nhưng chị vẫn chưa thể lấy được bản sao kê tài khoản này.

Mối lo phải nộp thuế oan

Khi đóng thuế thu nhập cá nhân, các nhà đầu tư lựa chọn hình thức đóng thuế 0,1% giá trị giao dịch thì không có gì quá phức tạp, nhưng với những nhà đầu tư đóng thuế theo hình thức tính 20% trên mức lợi nhuận, thì vấn đề lại không đơn giản.

Theo phản ánh của nhiều nhà đầu tư, các nội dung hướng dẫn việc nộp thuế thu nhập từ đầu tư chứng khoán quá sơ sài, có thể làm nảy sinh rất nhiều vấn đề khi quyết toán thuế vào cuối năm.

Chẳng hạn, theo Thông tư 84/2008/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, thì “thu nhập tính thuế từ chuyển nhượng chứng khoán được xác định bằng giá bán chứng khoán trừ giá mua, các chi phí liên quan đến việc chuyển nhượng”.

Thông tư cũng quy định, giá bán chứng khoán là giá chuyển nhượng thực tế trên thị trường chứng khoán tại thời điểm bán (giá khớp lệnh tại Sở Giao dịch), giá mua là giá thực mua tại Sở Giao dịch. Trong khi đó, thời điểm xác định tính thuế là thời điểm Sở Giao dịch chứng khoán công bố giá thực hiện.

Ông Ngô Anh Tuấn, một nhà đầu tư lâu năm trên thị trường chứng khoán cho biết, quy định như tại Thông tư 84/2008/TT-BTC chưa phân định được thời điểm chuyển giao giữa giai đoạn được miễn thuế (từ ngày 31/12/2009 trở về trước) và giai đoạn phải nộp thuế (từ ngày 1/1/2010).

Chẳng hạn, ông Tuấn mua cổ phiếu X từ trong năm 2009 với giá 30.000 đồng/cổ phiếu. Đến ngày 31/12/2009, giá cổ phiếu này tăng lên 44.500 đồng/cổ phiếu. Sang năm 2010, ông Tuấn bán cổ phiếu này đi, với giá khớp lệnh là 40.000 đồng/cổ phiếu. Vậy thuế sẽ được tính thế nào?

Nếu như “áp” đúng quy định của Thông tư 84/2008/TT-BTC thì khá đơn giản, cứ việc lấy 40.000 đồng/cổ phiếu (giá bán) trừ đi 30.000 đồng/cổ phiếu (giá mua), thêm một chút chi phí hợp lý như phí giao dịch..., thì rõ ràng, ông Tuấn vẫn lãi tới gần 10.000 đồng/cổ phiếu và sẽ phải nộp thuế khoảng 2.000 đồng/cổ phiếu.

Theo ông Tuấn, cách tính như vậy là không công bằng đối với nhà đầu tư, vì chưa tính thời đến yếu tố chuyển giao giữa hai thời điểm “được miễn thuế” và “phải đóng thuế”.

Cụ thể, với khoản đầu tư vào cổ phiếu X nói trên, trong năm 2009, ông Tuấn đã lãi 14.500 đồng/cổ phiếu (giá tại thời điểm ngày 31/12/2009 trừ giá mua), đáng ra khoản lãi này sẽ phải được miễn thuế. Trong khi sang năm 2010, ông bán cổ phiếu X với giá 40.000 đồng, thì bị lỗ 4.500 đồng/cổ phiếu, do vậy, ông Tuấn không phải đóng thuế mới đúng (vì lỗ).

Theo ông Tuấn, với quy định tại Thông tư 84/2008/TT-BTC, cơ quan thuế hoàn toàn có thể “bắt” nhà đầu phải nộp cả khoản lãi từ năm 2009 trở về trước.

Thưa ông, năm 2009 đã kết thúc với đà hồi phục khá rõ nét của nền kinh tế. Đâu là dấu ấn được ông cho là nổi trội nhất của năm qua?

Có hai dấu ấn tôi cho là đậm nét nhất, đó là sự điều hành nhanh nhạy, kịp thời của Chính phủ và sự nỗ lực của giới doanh nhân.

Có thể nói, sự điều hành một cách nhạy bén, cương quyết của Chính phủ trong năm qua đã bắt kịp được yêu cầu của xã hội, của nền kinh tế. Trong đó, điều hành chính sách tài chính, tiền tệ là một trong những thành công hàng đầu.

Đầu năm 2009, khi kinh tế suy giảm, Chính phủ đã quyết định nới lỏng chính sách tiền tệ, thực hiện các biện pháp kích thích kinh tế để tạo điều kiện cho sản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp (DN). Đấy là một quyết định kịp thời, táo bạo và nhờ vậy đã hỗ trợ cho sự phục hồi của nền kinh tế.

Cuối năm, khi nền kinh tế chuyển biến tích cực, đặc biệt là khi có những biến động trên thị trường ngoại hối, tỷ giá, Chính phủ lại một lần nữa có những quyết định quyết liệt, chính xác để ổn định tỷ giá, ổn định lãi suất, tạo tiền đề cho việc ổn định nền kinh tế.

Nhưng dấu ấn của Chính phủ đâu chỉ được ghi nhận ở việc điều hành chính sách tài chính, tiền tệ…?

Dấu ấn điều hành của Chính phủ còn được ghi nhận trong việc thúc đẩy xuất nhập khẩu, phát triển thị trường nội địa, thu hút đầu tư nước ngoài…

Bên cạnh đó, tôi còn muốn nhắc tới những chính sách để ổn định đời sống nhân dân vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa, những vùng chịu ảnh hưởng lũ lụt. Năm nay, dù kinh tế gặp nhiều khó khăn, nhưng an sinh xã hội, đời sống nhân dân vẫn được đảm bảo. Tôi cho rằng, đó là một thành công lớn của Chính phủ.

Còn với DN, thưa ông? Gần đây, người ta bắt đầu nhắc nhiều tới sức mạnh nội sinh của DN Việt…?

Đúng vậy. Trái với rất nhiều dự báo về tình trạng phá sản của các DN khi kinh tế suy giảm, trên thực tế, DN Việt Nam, kể cả DN nhỏ và vừa, các làng nghề đã và đang nỗ lực để tồn tại và phát triển tốt.

Từ trong khó khăn, các doanh nhân đã tìm ra được rất nhiều biện pháp để vừa thoát khỏi khủng hoảng, vừa đẩy mạnh sản xuất - kinh doanh. Cứ nhìn vào kết quả sản xuất - kinh doanh của các DN trên sàn chứng khoán là có thể thấy rõ điều này.

Thành quả của lao động sản xuất năm 2009 là rất tốt, nền kinh tế đã thoát khỏi khó khăn, tuy nhiên, thách thức vẫn còn rất lớn…?

Thách thức lớn nhất là nguy cơ tái lạm phát, nhất là trong quý I/2010. Sự cộng hưởng của yếu tố giá cả trong và ngoài nước khiến đây là một bài toán cần phải tính toán kỹ trong quý đầu năm 2010.

Thách thức thứ hai là trong khi tiêu dùng trong nước dù phát triển tốt nhưng chưa ổn định, thì xuất khẩu cũng vẫn rất khó khăn. Thứ ba, sau khủng hoảng, nhiều nước tái cấu trúc lại nền kinh tế, nhiều DN tái cơ cấu hoạt động sản xuất - kinh doanh, mô hình sản xuất của họ có nhiều thay đổi, trong khi Việt Nam lại chưa thể thay đổi kịp thời.

Thứ tư là thách thức về công nghệ. Công nghệ ở Việt Nam chưa được đầu tư thích đáng, chưa được DN quan tâm, trong khi chất lượng sản phẩm, thương hiệu, năng lực cạnh tranh… phụ thuộc rất nhiều vào công nghệ, vào quy trình sản xuất hiện đại.

Một thách thức nữa cần phải lưu tâm trong năm 2010, đó là vấn đề tiết kiệm, tiết kiệm trong tiêu dùng và tiết kiệm chi tiêu ngân sách, hạn chế họp hành, hội hè. Nếu chính sách của Nhà nước không nêu vấn đề tiết kiệm triệt để, thì sẽ rất khó khăn, bởi ngân sách nhà nước vẫn rất eo hẹp.

Ông vừa nhắc tới việc các nước trên thế giới sẽ tái cơ cấu nền kinh tế. Việt Nam nên làm thế nào để có thể chuyển mình kịp thời với kinh tế toàn cầu?

Thế giới sẽ tập trung tái cơ cấu hệ thống tài chính - ngân hàng, sẽ có sự di chuyển công nghệ cao về phía các nền kinh tế mới nổi và di chuyển công nghệ thấp sang các nền kinh tế chậm phát triển.

Cùng với đó, sẽ xuất hiện xu thế cấu trúc lại hệ thống phân công lao động quốc tế. Xu hướng này sẽ tạo cơ hội nhảy vọt cho các nước đang phát triển, nhưng cũng lại chứa đựng những rủi ro, nếu không có chính sách, chiến lược đúng đắn, đặc biệt trong lĩnh vực thể chế.

Các nước đang phát triển cũng đang thay đổi cơ cấu kinh tế của mình để ứng dụng công nghệ cao, đẩy mạnh sản xuất, không chỉ làm gia công như trước. Việt Nam cũng phải kịp thời cơ cấu lại nền kinh tế và đổi mới mô hình tăng trưởng, coi chất lượng, năng suất, hiệu quả, sức cạnh tranh và phát triển bền vững là ưu tiên hàng đầu.